Кіраўнік Міжнароднай платформы па прыцягненні да адказнасці для Беларусі (IAPB) Андрэа Хубер выступіла з асноўным дакладам на дадатковым паседжанні АБСЕ па чалавечым вымярэнні «Папярэджанне катаванняў і жорсткага абыходжання: умацаванне супрацоўніцтва і імплементацыя“, якое прайшло ў Вене 29-30 чэрвеня 2026 года. У сваім выступе яна падкрэсліла важнасць шматбаковага супрацоўніцтва, дакументавання, арыентаванага на пацярпелых, і механізмаў прыцягнення да адказнасці ў барацьбе з катаваннямі і прасоўванні правасуддзя і пакрыцця шкоды ахвярам, абапіраючыся на досвед Платформы IAPB. Запіс выступу (па-ангельску) даступны ніжэй, а поўны тэкст выступу можна спампаваць тут.

Паседжанне, арганізаванае дзеючым старшынствам Швейцарыі ў АБСЕ і Бюро АБСЕ па дэмакратычных інстытутах і правах чалавека (БДІПЧ), сабрала дзяржавы-ўдзельніцы, прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці, міжнародныя арганізацыі і экспертаў для абмеркавання практычных мер па папярэджанні катаванняў і жорсткага абыходжання, умацаванні гарантый абароны, а таксама ўдасканаленні механізмаў прыцягнення да адказнасці і кампенсацыі шкоды ахвярам. З праграмай канферэнцыі можна азнаёміцца тут.

The document provides detailed information on the implications of the decision of the ICC Office of the Prosecutor (OTP) to open an investigation into the Lithuania/ Belarus situation, as well as next steps and actions available to civil society organisations. It outlines and reflects on the scope of the investigation as set out in the OTP’s summary of findings, and explains anticipated investigative activities and procedural next steps, including the issuance of arrest warrants. It also addresses the role of victims during the investigation, including how they may participate at different stages of proceedings, who may serve as a witness, and which actors within the ICC engage with victims and witnesses.

This report, first published in September 2025 and updated in May 2026, provides an in-depth mapping of accountability mechanisms capable of addressing serious human rights violations and breaches of international criminal law in Belarus. It distinguishes between mechanisms that address state responsibility, those focused on individual criminal liability, and hybrid approaches that serve both functions. By setting out practical steps for engagement and clarifying the potential impact of each option, it serves as a guide for States and other actors seeking to advance accountability. The report outlines actions taken to date, identifies gaps in the current accountability landscape, and assesses the roles foreseen for victims and civil society organizations within each mechanism.

Даклад прапануе падрабязную мапу механізмаў забеспячэння адказнасці, здольных рэагаваць на сур’ёзныя парушэнні правоў чалавека і парушэнні міжнароднага крымінальнага права ў Беларусі. Дакумент адрознівае механізмы, якія тычацца адказнасці дзяржавы, механізмы, сканцэнтраваныя на індывідуальнай крымінальнай адказнасці, а таксама змешаныя падыходы, што выконваюць абедзве функцыі.

Даклад вызначае практычныя крокі для ўзаемадзеяння і тлумачыць магчымы ўплыў кожнага з механізмаў, што можа паслужыць у якасці кіраўніцтва для дзяржаў і іншых суб’ектаў, якія імкнуцца прасоўваць забеспячэнне адказнасці.

У дакуменце апісваюцца ужо зробленыя крокі, а таксама выяўляюцца прабелы ў існуючым ландшафце забеспячэння адказнасці і ацэньваюцца ролі, прадугледжаныя для пацярпелых і арганізацый грамадзянскай супольнасці ў межах кожнага механізму.

3 кастрычніка 2025 г. Платформа IAPB і яе партнёры правялі анлайн-прэзентацыю даклада “Шляхі да забеспячэння адказнасці ў Беларусі”. Запіс мерапрыемства.

За апошнія гады павялічылася колькасць ініцыятыў грамадзянскай супольнасці, накіраваных на забеспячэнне прыцягнення да адказнасці, што пацягнула за сабой з’яўленне новых метадаў працы, арыентаваных на інтарэсы пацярпелых. Гэта практычнае кіраўніцтва прысвечана ключавым прынцыпам прымянення падыходу, арыентаванага на пацярпелых, пры дакументаванні катаванняў і іншых сур’ёзных міжнародных злачынстваў. У ім паказана, як гэтыя прынцыпы могуць быць рэалізаваныя на розных этапах працэсу дакументавання, што ажыццяўляецца арганізацыямі грамадзянскай супольнасці ў мэтах крымінальнага пераследу, а таксама прадстаўленыя назапашаны досвед і прыклады паспяховай практыкі.

Міжнародная платформа па прыцягненні вінаватых да адказнасці для Беларусі (IAPB) была створана ў сакавіку 2021 года для збору, захавання і аналізу доказаў грубых парушэнняў правоў чалавека, здзейсненых падчас прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі ў 2020 годзе і пасля іх. Мы выкарыстоўваем гэтыя доказы для падтрымкі расследаванняў і прыцягнення да адказнасці меркаваных вінаватых нацыянальнымі пракуратурамі і міжнароднымі органамі па забеспячэнні адказнасці.